Bir Drama Çeşidi Olarak Trajedi

trajedi

Trajedi, milattan önce 5000 yılında Antik Yunan’da ortaya çıkan, mutsuz bir sonla ve genellikle ölümle sonuçlanan ve insanların içindeki kaygıları ya da acıları ders niteliğinde anlatan bir tiyatro türüdür. Ayrıca, trajedilerde hikayenin baş karakteri oyun bittikten sonra ‘trajik bir kahramana” dönüşür. Günümüzde ise trajedi çoğu kesim tarafından yanlış bilinir çünkü ”melodram” gibi bazı türler kendisiyle çoğu zaman karıştırılabilir.

giroust_-_oedipus_at_colonus

İlk olarak, bir hikayenin trajedi olarak tanımlanması için 4 tanımlayıcı karakteristik özellik gerekir. Bu dört özellik: Kibir, Peripeteia, Hamartia ve Miasmadır. Bir trajediyi trajedi yapan olay ise kibirdir. Kibir olmadan trajedi olmaz. Örneğin, Aeschylus’un Oresteia üçlemesinden biri olan Agamemnon oyununda, Agamemnon, Truva Savaşının zaferini kutlamak için krallığına geri döndüğünde kendisini kırmızı halıyla karşılatır. Bu hareketi yapmasıyla beraber, Tanrılara şirk koşar ve kaçınılmaz ölümüne doğru yol alır. Kısacası, kibir trajedinin ana faktörüdür. Buna ek olarak, trajedilerde başkahramanlar hikayenin sonunda ”trajik kahraman” olur ve trajedinin bu özelliği ona ait olan başka bir tanımlayıcı özelliğidir. Yukarıda saydığım dört özellik ise bir kahramanı trajik yapan etmenlerdir. Trajik kahraman olarak da en iyi örnek Sophocles tarafından yazılan Kral Oedipus karakteridir.

agamemnon3med

Bir başka konu ise, trajedinin başka türlerle karıştırılmasıdır. Mesela, trajedi ve melodram sık sık birbirleriyle karıştırılır. 19.yüzyıl’da Romeo ve Juliet trajedi oyunu olarak kabul edilmiştir ama aslında trajediyle uzaktan yakından alakası yoktur çünkü trajedilerde karakterler ikilemlerde kalır. Örneğin, Savaşın Cazibesi ve Barışın Özlemi gibi ikilemler buna bir örnek olabilir. Romeo ve Juliet’e baktığımız zaman, birbirini seven iki insan, iki düşman aile ve kötü karakterler vardır. Ayrıca, trajedilerde kötü karakter olmaz, başkahramanın savaşı kendi içindedir. Sonuç olarak, Romeo ve Juliet ise kindarlık, düşmanlık ve aşk hikayesi olmakla kalıp sadece bir melodramdır. Ek olarak, yazının başında belirttiğim gibi, trajediler ders verir ama melodramlar sadece insanı üzerler ve çoğu zamanda ağlatırlar. Bir diğer ayırıcı nokta ise trajedilerde hikayeyi koro anlatır. Özetle, trajedilerde bir insanın ıstırabı ve düşüşü anlatılırken, melodramlarda ise iyi karakterler ve kötü karakterlerin birbirleriyle çekişmesi seyirciye gösterilir.

fate-shakespeare-romeo-juliet

Yorumlar