Einstein’ın Hayatı Boyunca Yaptığı 3 Büyük Hata

kuantum-dolaniklik-kuantum_fizigi-einstein-bell-20

Einstein’ın bir bilim insanı olarak ne kadar başarılı olduğunu biliyoruz, fikirleri evrene karşı olan anlayışımızı yeniden şekillendiriyor, günlük düşünce ve kültürümüzün bir parçası haline geliyor. Nobel Ödüllü fizikçi, genel görelilik kuramıyla mekan ve zaman anlayışımızı değiştirmek gibi tüm başarıları içinde bazı hatalar yaptı. Elbette bu süreçte bir nevi bilimin parçası – fikirlerinizi test edin ve eğer bazıları yanlış olduğu ortaya çıkarsa, diğer yaklaşımları ayarlayın ve deneyin.

einstein-resimleri

1.Kozmolojik Sabit

gugusan-bintang

Einstein’ın kendisi de bunu en büyük hatası olarak görüyordu. Einstein, bu sıkıntılı konuyu  ele almak için izafiyet teorisine kozmolojik sabit ekledi. Bu sabit sayesinde evreni ‘durağan’ kılacağını düşünüyordu büyük bilim adamı.
Ama genel görelilikte yaptığı bu değişiklikten kısa süre sonra Amerika’dan kötü haber geldi. Edwin Hubble adlı bir astronom (ki bugün adına kocaman bir teleskop dolaşıyor uzayda) evrenin durağan olmadığı, tam tersine galaksilerin inanılmaz bir hızla birbirlerinden uzaklaştığını, yani evrenin genişlemekte olduğunu kanıtladı.

Evrenin, durağan ve değişmeyen bir yapıya sahip olduğunu düşünürken,  denklemlerde dinamik olduğunu anladı. Problem, evrenin aslında genişlediği ve hızlandığını öğrendiğinde ortaya çıktı. Modern bilim insanları, muhtemelen karanlık enerjinin genişlemeye neden olan teorik güç olduğunu düşünülüyor. Einstein, Hubble’ın buluşunun sonuçlarını kabullendikten sonra, kendi ‘kozmolojik sabit’i için de, ‘Hayatımın en büyük hatası’ dedi.

2. Kuantum Mekaniği

kuantum-dolaniklik-kuantum_fizigi-einstein-bell-5

Kuantum fiziğinin en temel özelliği dolanıklık olgusudur, yani iki atomaltı parçacığınbirbirini uzaktan etkilemesi. Bunu milyarlarca ışık yılı uzakta olsalar bile anında yapıyorlar. Örneğin bir elektron kendi ekseninde sağa dönüyorsa dolanık eşi hemen sola dönmeye başlıyor.

Einstein parçacıklar arasında sanki ışıktan hızlı etkileşime izin veren bu özelliği hiç sevmiyordu ve ölene kadar da yanlış olduğunu kanıtlamaya çalıştı. Ancak yanılan kendisi oldu. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü’nde (NIST) çalışan fizikçiler kuantum fiziğinde uzaktan etki olduğunu kanıtladılar.

kuantum-dolaniklik-kuantum_fizigi-einstein-bell-20

Aradan geçen zamanda Einstein vefat etti ve genç fizikçi John Bell uzaktan etkinin domino etkisi gibi çalışmadığını, dolanık elektronlar veya fotonların gerçekten birbirini uzaktan etkilediğini göstermek için Bell deneyini tasarladı.

Bu öyle bir deney olacaktı ki dolanıklığın yerel olmadığını gösterecekti. Örneğin, fotonların birbirine hiçbir enerji göndermeden birbirini uzaktan etkilediğini kanıtladı.

3. Yerçekimi Dalgaları

yercelim

Einstein bunun aslında 1916’da doğru olacağını tahmin ediyordu, ancak keşfi hakkında ufak adımları vardı, hiçbir şey ifade etmeyeceğini düşünüyordu.Yerçekimi Dalgaları, nötron yıldızlarının veya kara deliklerin hareketi gibi büyük uzay olaylarının neden olduğu titreşimler veya zaman ve uzay dalgalanmalarıdır. Süpernova ya da çarpışan kara delikler çok kuvvetli dalgaların oluşmasına neden olur.

gravity1

Bununla birlikte Einstein, dalgaların ölçülmesi inanılmaz derecede zor olacağını düşünüyordu. Bilim insanlarının yaptığı hesaplamalara göre, Güneşi’in 30 katı aşan büyüklükteki iki dev kara deliğin 1.3 milyar ışık yılı ötedeki çarpışmasıyla türettiği yerçekimsel dalgaların çok küçük titreşimlere sahip sinyalleri, 2010-2015 yıllları arasında 205 milyon dolarlık fonla teknolojisi yenilenen iki dedektör sayesinde tespit edilmiş oldu. Bilim yerçekimsel dalgaları iki kara deliği çarpışma esnasındaki spiral hareketinin ortaya çıkardığı yerçekimsel dalgaları ses dosyasına dönüştürerek dinlemeyi başardılar. Aslında, 1936’da, yer çekimi dalgalarının var olduğu fikrini geri çekecek bir makale yayınlamaya çalıştı (reddedildi).

2015’te bilim insanları, Einstein’ın tahmininden 100 yıl sonra ilk kez yer çekimi dalgaları doğrudan tespit edebildiler. Katılan bilim insanlarına keşifleri için Nobel Ödülleri verildi.

Nuri Çalışır

Nuri Çalışır

Yazar at filoji.com
Mücadeleci ruha sahip, pes etmeyen bir yapı.
Spor tutkunu, özellikle basketbol.
Manevi eşyalar barındırır.
Hissiyat zirve seviyelerdedir.
Yengeç burcu, dolunay sever.
Nuri Çalışır

Ekleyen Nuri Çalışır

Nuri Çalışır

Mücadeleci ruha sahip, pes etmeyen bir yapı.
Spor tutkunu, özellikle basketbol.
Manevi eşyalar barındırır.
Hissiyat zirve seviyelerdedir.
Yengeç burcu, dolunay sever.

Yorumlar