Sanat Eserlerinin Altında Yatan Gizem Ve Güzelliğin Sırrı: Altın Oran

altin-oran

Altın oranın gizemli bir büyüsü var. Estetik anlamda gözümüze hitap eden her şeyde payı olan bu kavram nedir, ne değildir?

Altın Sayı, matematiksel hayal gücünün değil de, denge yasalarına ilişkin doğal prensibin bir ürünüdür.

altin-oran

İnsan vücudunda, ay çiçeğinde, yapraklarda, salyangozda, insan kafasında, mısır piramitlerinde kısacası birçok şeyde bulunan orandır. Altın oranın ne zaman keşfedildiğine ve kullanılmaya başlandığıyla ilgili kesin bir bilgi yoktur. Rönesans sanatçıları altın oranı eserlerinde denge ve güzelliği elde etmek amacıyla kullanmışlardır.

Sanatçılar, bilim adamları ve tasarımcılar, araştırmalarını yaparken ya da ürünlerini ortaya koyarlarken orantıları altın orana göre belirlenmiş insan bedenini ölçü olarak alırlar. Corbusier tasarımlarını yaparken altın orana göre belirlenmiş insan vücudunu ölçü almışlardır. Günümüz mimarlarının en önemli başvuru kitaplarından biri olan Neufert’te de altın orana göre belirlenmiş insan vücudu temel alınmaktadır.

Leonardo da Vinci’de bu oranı kullanmıştır. Örneğin; Son yemek (the last supper) ve Mona Lisa tablosunda. Son yemek’te Hz. İsa’nın ve havarilerin oturduğu masa altın orana göredir. Mona Lisa tablosunun boyunun enine oranı altın oranı verir. Mona Lisa’nın yüzünün etrafına bir dikdörtgen çizdiğinizde ortaya çıkan dörtgen, bir altın dikdörtgendir.

altin-orann

Türk mimarisinde de altın oran kullanılmıştır. Mimar Sinan’ın da birçok eserinde altın oran görülmektedir. Süleymaniye ve Selimiye Camileri’nin minarelerinde bu oran vardır.

suleymaniye-camii

Ünlü yunan heykeltraş Phidias, bu oranı resmen kullandığı bilinen ilk şahıstır. Phidiasa itafen phi harfini ilk kez Amerikalı matematikçi Mark Barr kullanmıştır. Aynı zamanda yunan alfabesindeki phi harfi, latin alfabesindeki f harfine karşılık gelmektedir.

Fi sayısı “altın oran” denilen şey. 1,618033… diye sürüp gidiyor. Yaklaşık 2/3 oranı altın oran, mesela bir dikdörtgenin göze en estetik görünmesi için uzun kenarı ile kısa kenarı arasında olması gereken oran.

altin-oran

1 rakamıyla başlayan bu dizi, ikinci rakamın ardından önceki iki rakamın toplamını alarak ilerlemektedir. Kısacası dizi, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, … şeklinde devam etmektedir (21= 8+13, 13= 8+5…). Ve bu dizide her bir sayının bir öncekine bölümü 1.618 033… sayısına yakın bir değer vermektedir. Altın oranı sembolize eden bu sayı, Yunan alfabesinin 21. harfi olan “fi” ile anılmakta ve “Φ” sembolüyle gösterilmektedir.

kate-moss

Kate Moss’un ve Hülya Avşar’ın yüzlerinin altın orana uygun olduğu için “güzel” olduğu söyleniyor.

 

Yorumlar